hoor jij straks bij de eerste lichting blogmeesters, bestuurders van operatierobots of digitale ambtenaren?

vrijdag 30 juni 2017

Ken je dat reclamefilmpje van die groep vrienden die tijdens een mannenweekend de lunch moet afrekenen? Lukt niet. Totdat een van de tafelgenoten met zijn nieuwe bank-app op de smartphone razendsnel geld naar hem overmaakt. Reclamegeleuter? Nee hoor. Het werkt geweldig en past in de wereldwijde trend. We worden namelijk steeds meer aangestuurd door apps. De digitalisering en robotisering zet door. Ook in jouw werk.

Veel mensen denken bij robotisering aan ‘de Man van Zes miljoen’, een als man vermomde machine met camera-ogen, een duizelingwekkend verstand en de kracht van pakweg de Hulk. Volgens Rinie van Est, onderzoeker aan het Rathenau-Instituut, is dat een vergissing. In een artikel op Skipr, een online platform voor beslissers in de zorg, schrijft ze het volgende: “Het is niet de fysieke gelijkenis die een robot tot een robot maakt, maar het zelf handelend vermogen. Een robot is een machine die kan waarnemen, denken en handelen.”

Je vliegt al met een robot
Met andere woorden, als je straks op vakantie gaat en het vliegtuig wordt met de automatische piloot aan de grond gezet, hebben we ook te maken met een robot. Of de Tesla die uit zichzelf rijdt, de pakjes-Drone van de Zwitserse post en de stemcomputer van Siri op je iPhone. Ze kunnen allemaal in meer of mindere mate zelf acties ondernemen. Net als de app van de bank die met een paar vingerbewegingen het werk doet wat vroeger door bankmedewerkers werd gedaan. 

Werk van leraar of verpleegkundige lastig te robotiseren
Daar zit volgens Arbeidssocioloog Fabian Dekker ook meteen de angst verscholen voor robotisering, namelijk dat robots te slim worden en werk overnemen. Op de website Sociale Vraagstukken gaat hij in op die angst die wat hem betreft ongegrond is. Hij ziet de mens voorlopig op veel vlakken zelfs beter presteren dan de computer of robot. Het werk van leraren en verpleegkundigen is bijvoorbeeld bijzonder lastig te automatiseren. “Dit neemt niet weg dat machines steeds intelligenter worden en wel degelijk taken van mensen overnemen.” zegt Dekker. Een voorbeeld hiervan is het verdwijnen van routinematig werk.

Nieuw werk
Tegelijkertijd ziet de arbeidssocioloog veel taken blijven bestaan en zelfs nieuw werk ontstaan. Denk aan app-bouwers, dronebestuurders, data-analisten, VR- en robotontwikkelaars. “Het is ook nog eens zo dat technologie niet automatisch betekent dat werk verdwijnt, het kan ook een aanvulling zijn op bestaande werkprocessen, zoals onder andere in veel ziekenhuizen is te zien.”

Sophie krijgt een camera-oog
In een filmpje van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) wordt duidelijk hoe dat toekomstbeeld in een ziekenhuis door een patiënt kan worden ervaren. Zo wordt Sophie - die na een ongeluk aan een oog blind is geworden - via haar persoonlijke gezondheidsapp op de hoogte gehouden van de mogelijkheid voor de implementatie van een nieuw soort kunstoog. Een soort camera waarmee ze weer kan zien. Het oog wordt geplaatst door een operatierobot die dat sneller en preciezer doet dan een chirurg. Laatstgenoemde volgt de operatie vanuit Amerika en deelt de informatie digitaal met oogartsen over de hele wereld. De video over hoe Sophie haar supersonische cameraoog krijgt bekijk je hier.

Nog een praktisch voorbeeld van robotisering in de zorg. Om in de toekomst te kunnen voldoen aan de vraag naar zorg voor eenzame en dementerende ouderen heeft SELEMCA een zorgrobot ontwikkeld. De documentaire van Sander Burger ‘Ik ben Alice’ volgt drie vrouwen die meedoen aan een experiment waarin het effect van de zorgrobot op eenzame ouderen wordt onderzocht. Je bekijkt de documentaire hier

Koudwatervrees
Volgens Fabian Dekker laat zo’n voorbeeld goed zien wat de kracht is van robotisering: samenwerking met de mens, waardoor een beter resultaat ontstaat. “Een opvallende uitkomst uit het onderzoek is dat als je eenmaal ervaringen hebt met robots, de angst aanzienlijk afneemt. Nu worden robots meestal geportretteerd als sciencefictionachtige taferelen met vaak een negatieve impact op de werkgelegenheid. Maar zodra mensen eenmaal met robots samenwerken neemt de koudwatervrees af.” Dekker gelooft dat robotisering bijdraagt aan betere producten, slimmere diensten en minder belastende arbeid. 

De digitale balie
Wie denkt dat de overheid achterblijft heeft het mis. Gedigitaliseerde diensten zijn voor burgers als eerste merkbaar wanneer er een document aangevraagd moet worden. De gang naar het gemeentehuis blijkt in veel gevallen helemaal niet meer nodig. Een VOG (verklaring omtrent gedrag) kan tegenwoordig digitaal klaargezet worden. Ook verhuizing en huwelijksaktes kunnen online geregeld worden. Bij de gemeente Amsterdam is de automatisering van de Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens vergevorderd. Waar een online aanvraag binnen enkele dagen geregeld is, kan een aanvraag per post of fax (!) bijna vier weken duren.

Kansen voor de klas
Ook in het onderwijs zie je dat de digitalisering steeds grotere vormen aanneemt. Met Person@lize-programma’s kan onder meer maatwerk worden geleverd in huiswerkbegeleiding, onderwijs op afstand en individuele lesprogramma’s voor leerlingen. Daarin vloeien de digitale en de fysieke wereld voortdurend in elkaar over.

Zo nemen steeds meer docenten hun lessen op en plaatsen het op YouTube. Leerlingen die de stof nog niet goed begrijpen, kunnen de les terugkijken. De locatie wordt dus steeds minder belangrijk. En dat betekent nogal wat. Wie weet sta je straks niet meer voor de klas, maar neem je lesvideo’s op die leerlingen over de hele wereld kunnen bekijken en noem jij jezelf blogmeester. Bekijk hier de documentaire over een schoolvoorbeeld hoe het ook kan.

 

  • vertel ...
  • moet je zien
Fleur Buis

Geschreven door Fleur

Fleur werkt als Community Manager voor Maandag®. Fleur is altijd online. Met name op social media. Daar kan ze, ook voor Maandag®, haar creativiteit in kwijt.

lees meer over dit onderwerp: