bijzonder werk verdient beter. 

donderdag 15 juni 2017

Madelon Eltink, ceo van Maandag®, sprak met Henk Pastoors, oud-verpleegkundige en tegenwoordig adviseur en spreker. Hij zet zich in voor vernieuwing van het werken in de zorg. Bij Maandag® denken we op dit moment hard na wat onze bijdrage aan het verbeteren van de werksituatie van verpleegkundigen zou kunnen zijn.

Madelon: “Op een verjaardag scoor je niet als je zegt dat je in de verpleging werkt. Sterker nog; als kinderen een studie hbo-verpleegkunde willen volgen, begrijpen de ouders dat eigenlijk niet. Ongelooflijk toch?”

Henk: “Eigenlijk heb ik te doen met medewerkers in de zorg. Er wordt zo negatief over mijn oude vak gesproken. Dat doet pijn. Terwijl het zo’n dankbaar, mooi en tegelijkertijd zwaar beroep is. Fysiek én emotioneel. Dat zou veel meer waardering moeten krijgen. Aan de andere kant moeten we ook realistisch zijn; verpleegkunde is een betrekkelijk jong vakgebied. Nog niet zo heel lang geleden werd het werk door de nonnen gedaan. Het vakgebied heeft dus tijd nodig om zich verder te professionaliseren. Tegelijkertijd zie je dat mensen in de zorg – en dat is nog pijnlijker – door de bureaucratisering vervreemden van hun vak.”

Madelon: “Hoe krijgen we dat in positieve zin omgedraaid?”

Henk: “Zorg heeft een introverte cultuur. Medewerkers zijn nogal geneigd om zich negatief uit te laten over wat ze doen. Als hoofdverpleegkundige zei ik gewoon wat ik ervan vond, als er iets niet klopte op de afdeling. Daar kon ik woest van worden. Als verpleegkundige moet je dapper zijn. Je mond durven opentrekken. Maar er zit iets onderdanigs in. Terwijl de cultuur op een afdeling van een ziekenhuis hunkert naar verpleegkundigen die de regie op zich nemen.”

Madelon: “Ik volg je niet helemaal, wat bedoel je daarmee?”

Bijzonder werk verdient beter

Henk: “We moeten medewerkers in de zorg veel weerbaarder maken. Trainen op hun sociale skills. Je kunt niet alleen maar billen wassen en injecties geven. Je zult ook intrinsiek gemotiveerd moet zijn om de afdeling beter te laten functioneren. Je moet een visie hebben en uitspreken hoe er gewerkt wordt en hoe je met elkaar omgaat.”

Madelon: “Totaal níet met je eens. De problemen in de zorg zijn niet de schuld van de medewerkers. Ik vind dat mensen in de zorg ‘gewoon’ hun werk zouden moeten kunnen doen. Dat is al lastig zat. Vervolgens zouden we ze nu weer extra verantwoordelijkheden erbij moeten geven. Waarom? Het vertrouwen in de zorg moet terug en de trots. Dus laat ze gewoon doen wat ze goed kunnen en graag willen doen: verplegen.”

Henk: “Dat mag jij natuurlijk vinden. Maar ik vind dat het bij de professionalisering in de zorg past om het hele plaatje beter te leren overzien. Een verpleegkundige moet een veel beter beeld krijgen bij zijn of haar cruciale rol binnen zo’n ziekenhuis. Ik zie dat verpleegkundigen op dit moment te weinig invloed hebben op de processen. Dat moet om. Kijk naar de organisatie Buurtzorg van Jos de Blok. Hij heeft gekozen voor hoogopgeleide mensen in zelfsturende en organiserende teams.  Die opereren zonder controlerende managers, maar vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en taken. Dat werkt. Ik was laatst betrokken bij een ziekenhuis dat vier miljoen euro investeerde in meer tijd en ruimte voor verpleegkundig personeel, maar wat gingen ze doen? Nachtkastjes schoonmaken.” 

Madelon: “Dat lijkt mij eerlijk gezegd sterk overdreven. Hoe dan ook, het punt is dat er veel problemen zijn in de zorg waar de verzorgenden niks aan kunnen doen, maar wel voortdurend mee worden opgezadeld.”

Henk: “Wat ook niet helpt, is dat voortdurende gezeur over de kosten van de zorg, dat het zo duur is. Dat moet ook eens stoppen. Mensen in de zorg trekken zich dat aan. Terwijl niemand ze ooit vertelt over de opbrengsten. Wist je dat 1,00 euro in de zorg 1,40 euro opbrengt? Maar zo wordt er nooit naar hun werk gekeken. Eigenlijk, als ik eerlijk ben zit het ook een beetje in het type mens, dat in de zorg werkt. Dat type heeft snel het gevoel van: ‘je doet het nooit goed genoeg’. Bovendien heeft een verpleegkundige de neiging om roofbouw op zichzelf te plegen. Ziekenhuisdirecties moeten daar veel zorgvuldiger mee omgaan. We hebben leiders nodig die problemen oplossen, in plaats van managers die werk rondpompen.”

Madelon: “Dus.”

Henk: “Die administratieve lasten zijn complete flauwekul. Het bepaalt 25 procent van de bestede tijd. Als het niet meer is. Meteen weglaten. Stel medewerkers in de zorg in staat hoogwaardige en waardevolle service te verlenen.” 

Madelon: “Het is toch jouw idee om Hogere Hotelscholen meer te laten samenwerken met hbo-v-opleidingen?”

Henk: “Ik denk dat de perfecte aanvulling is voor de studie. Met Hotelschoolvaardigden leer je de waarde van je service beter begrijpen en met trots je vak uit te dragen.”

Madelon: “Maar wat heeft het vakgebied in de kern nodig volgens jou?”

Henk: “We zijn toe aan een maatschappelijke herwaardering van de zorg. Als verpleegkundigen er morgen mee zouden stoppen, dan staat het land in brand. Ik zag vanochtend in alle vroegte een paar jonge meiden op de fiets voorbijkomen. Ze waren op weg naar hun werk in een verzorgingstehuis. Daar sta je gewoon niet bij stil. Het is een onzichtbare wereld. Pas als je iets overkomt, dan krijg ermee te maken, pas dan volgt de waardering, en zie je wat er onvoorwaardelijk voor je uit de kast wordt gehaald.”

Madelon: “Met andere woorden?”

Henk: “Bestuurders, politici, maar ook dienstverleners zoals Maandag moeten nadenken over hoe we samen de zorg upgraden.”

Madelon: “Ik sprak laatst met een verpleegkundige die al 23 jaar op de intensive care werkte van een kinderafdeling. Een superzwaar beroep. Toen ik haar vroeg wat ze wenste, zei ze dat ze meer afwisseling wil en graag twee dagen per week ouderenzorg zou gaan doen. Blijkbaar kun je met eenvoudige dingen het werk van een medewerker in de zorg al veel leuker maken. Ik vind dat we het vaak zo onnodig moeilijk maken. Het zit veel meer in de kleine dingen.” 

Henk: “Zoals?” 

Madelon: “Aandacht en liefde voor het vak. Ik merk dat er een enorme behoefte is bij mensen uit de zorg om elkaar te kunnen ontmoeten en te praten over het vak. Dat gebeurt nog veel te weinig.”

 

  • vertel ...
  • goed verhaal

lees meer over dit onderwerp: