soms moet je reguliere lesmethodes loslaten.

maandag 21 november 2016

Als jonge docent voor de klas staan. In een land waar je niet bent opgegroeid. Met een taal die je niet volledig beheerst. Docent scheikunde Gülcan bevond zich in deze situatie. Makkelijk is anders. Maar belangrijk is wat je van je ervaringen leert, zo stelt de Maandag® professional. Je kunt pas een goede motivator zijn en leerlingen echt bereiken als je jezelf goed kent. Maar hoe kom je op dat punt? Hieronder deelt Gülcan haar ervaringen en inzichten.

Kun je iets over jezelf en je achtergrond vertellen?
Ik ben geboren in Duitsland en op mijn 11de naar Turkije verhuisd. Daar heb ik de lerarenopleiding gedaan en als stagiair voor de klas gestaan. Ik zie deze periode echt als een cadeau. Het gaf me de mogelijkheid om twee maatschappijen en twee onderwijssystemen met elkaar te kunnen vergelijken. In welk onderwijssysteem je ook zit, de docent maakt het verschil. Inmiddels woon ik 16 jaar in Nederland. Vier jaar na aankomst ben ik hier voor de klas gaan staan als docent scheikunde.

Hoe beviel het om in een ander land voor de klas te gaan staan?
Lesgeven in een ander land is moeilijk. Naast het ontwikkelen van onderwijsvaardigheden zoals klassenmanagement, moest ik ook werken aan de Nederlandse scheikundige termen. Ik heb een jaar lang taallessen gevolgd, tot ik het niveau had bereikt waarmee je een universitaire opleiding mag volgen. Vier jaar later ben ik voor het eerst op een middelbare school aan de slag gegaan.

En hoe heb je die eerste periode van lesgeven aangepakt?
Mijn grootste hulpmiddel was het accepteren dat ik een beginner was en me kwetsbaar durven opstellen. Ik vertelde de leerlingen over mijn achtergrond en vroeg ze om me te 'helpen' als ik woorden anders uitsprak of foutjes maakte. Dat werkte altijd. Het mooie van kinderen is dat ze nieuwsgierig zijn en vragen durven te stellen: 'Juf, kunt u een keer Turks praten of Turks zingen?’ Deze vorm van internationalisering is een ideale gelegenheid om kinderen kennis te laten maken met andere culturen. Bij de meesten komt geen Turkse buurvrouw of vriendin over de vloer. In die zin ben ik me er goed van bewust wat voor positieve invloed mijn aanwezigheid voor de klas heeft.

Wanneer besloot je om over te stappen naar het volwassenonderwijs?
Dat eerste jaar lesgeven heeft me zoveel energie gekost dat ik besloot een stap terug te doen. Ik ben het volwassenonderwijs in gegaan. Dat heeft me geholpen om weer goed aan de slag te kunnen. Volwassenen zijn gemotiveerder, ze kiezen bewust voor een opleiding willen het dan ook echt leren. Er ligt minder druk op docenten om anderen te managen.

Wat heeft ervoor gezorgd dat je weer naar het middelbaar onderwijs bent teruggegaan?
Sinds vorig schooljaar geef ik inderdaad weer les op een middelbare school. Toen mijn kinderen klein waren heb ik een tijdlang andere werkzaamheden gedaan, dichter bij huis. Van elke functie heb ik wat geleerd. Al sinds mijn tienertijd wil ik het gedrag van de mens leren begrijpen. Ik vind het belangrijk om dicht bij mezelf te staan en keuzes te maken waar ik achter sta. Hoe zelfbewuster ik word, hoe beter ik mijn kinderen en leerlingen kan begeleiden. Voor de klas staan is het mooist als je zelf bepaalde inhoud hebt, pas dan kun je een goede motivator. Alles begint bij jezelf.

Je bent heel bewust bezig met je persoonlijke ontwikkeling en wat je van daaruit kunt betekenen voor je leerlingen. Wat drijft je precies?
Mijn drijfveer is liefde voor de kinderen en ze kunnen bereiken op hun leerweg. Als dat in een klas bij een of twee kinderen lukt heb ik al winst behaald, ook al hoop ik op meer. Als docent heb je de mogelijkheid om te delen wat je zelf hebt geleerd. Het is een beroep waarbij je steeds meer kunt betekenen, zoals begeleiding en coaching van leerlingen. Je blijft altijd leren.

Gulcan gespiegeld

Kun je een voorbeeld geven van hoe je de kinderen bereikt en boeit voor het vak scheikunde?
Het fijne aan scheikunde is dat er praktijklessen zijn. Dat vinden de kinderen over het algemeen leuk. Ik geef al drie jaar scheikunde op een privéschool, aan een autistische jongen. Van hem heb ik geleerd om het klassikale los te laten en te ‘leren’ kijken vanuit zijn belevingswereld. Als ik zijn denkproces volg, gaat het leren heel snel. In plaats van de planning en het boek te volgen, gaan we bijvoorbeeld uit van een experiment dat hij op YouTube heeft gezien. Dat proberen we dan toe te passen. Op het moment dat de leerdruk wegvalt en ik hem begin te volgen in zijn nieuwsgierigheid naar scheikunde, begint ook het echte leren. De vragen komen dan vanzelf. Wat ik van hem leer, probeer ik weer in mijn klassikale lessen toe te passen.

Daarmee laat je dus soms het lesgeven zoals we dat gewend zijn, los.
Ik sta in ieder geval bewuster voor de klas. Helaas is er niet altijd de tijd en ruimte om een kind vanuit zijn eigen interesse en waarneming te bereiken. Wat ik dan stimuleer is zelfonderzoek. Elk kind wil namelijk leren, dat zit in onze natuur. Het huidige onderwijssysteem sluit niet altijd even goed aan bij het dagelijks leven van kinderen. Kinderen kunnen nu via internet aan meer informatie komen dan in de boeken staat. Overgaan naar een onderwijssysteem dat meer bij deze tijd past, kost tijd. Want daarvoor zijn ook docenten nodig die een breder perspectief hebben en nieuwe mogelijkheden weten te combineren. Als ik mijn werk goed wil doen, moet ik me blijven ontwikkelen.

Wat typeert jou als docent?
Mijn openheid naar de kinderen toe. Ik zie en hoor ze. Ik ben open in wie ik ben, want als ik iemand wil bereiken kan ik het beste mezelf zijn. Als ik een fout maak, bedank ik de leerling die het heeft opgemerkt. Ik accepteer en waardeer het dat ik erop wordt gewezen. Daardoor worden de leerlingen ook nieuwsgieriger en geven ze aan waar ze behoefte aan hebben. Dan is het aan mij om te kijken of ik het kan bieden, wat ik kan bieden en hoe ik het kan toepassen. Het is een wederzijds proces.

Wat is het leukste wat je ooit van je leerlingen hebt gehoord of teruggekregen?
Mijn huidige functie als vervangend docente loopt binnenkort af. Een leerling bood aan een taart mee te nemen voor het afscheid. En in andere klassen stelden de leerlingen voor om samen naar de frituur te gaan, om de hoek. Dat zijn hele mooie gebaren wat bewijst dat we een mooie band hebben kunnen opbouwen. In het dagelijks leven zijn het kleine dingen die moeilijk te beschrijven zijn. Het is een wederzijdse energiewisseling. Het gaat mij er meer om dat ze ontdekken wat ze zelf leuk vinden, vrede kunnen sluiten met wat er is of verantwoordelijkheid durven te nemen.

Hoe ben je met Maandag® in aanraking gekomen?
Een tijdlang dacht ik als ‘oudere’ docent weinig kans te maken op werk. Tot een kennis me vertelde dat ik door mijn achtergrond en interesses juist breed inzetbaar was. Op een avond besloot ik te solliciteren, ook bij Maandag®. De volgende ochtend belde recruiter Steffie me meteen voor een afspraak. Na het tweede gesprek kreeg ik een vast contract aangeboden. Toen ik twee maanden later startte met mijn eerste project kon ik pas geloven dat het echt was. Na jaren van onduidelijkheid heb ik een vast inkomen. Erg fijn.

En hoe bevalt werken bij Maandag®?
Ik vind het team van Maandag® heel erg leuk. Als ik op de vestiging kom word ik hartelijk verwelkomd, iedereen begint te zwaaien! Daarover was ik echt heel verrast en verbaasd. Nadat ik mijn eerste salaris had ontvangen, heb ik taarten gebakken en langsgebracht. Maandag® en ik zijn een goede match, er is wederzijds vertrouwen. Ik ben echt blij dat ik met zulke leuke, mooie mensen samenwerk. Daar voel ik me dankbaar voor.

En tot slot, wat zijn je plannen voor het schooljaar 2016/2017?
Bij Maandag® werk je op projecten van drie tot zes maanden. Ik vind het fijn dat ik daardoor meerdere scholen kan zien en van verschillende mensen kan leren. Ik leer van elke ervaring en neem het positieve mee. Verder volg ik een Master SEN opleiding met de richting ‘begeleiden’ om mijn professionaliteit als docent te vergroten. Het lesgeven en deze master vullen elkaar perfect aan en gaan me kwalitatief op een hoger niveau brengen. Ik vind het erg leuk om te leren, ook al is het soms druk. Maar zolang ik blijf doen wat ik leuk vind, valt alles vanzelf op z’n plaats.

Ben jij docent en op zoek naar nieuwe Maandag®? En heb je, net als Gülcan, groen bloed? Bekijk hier alle openstaande vacatures in het onderwijs.

  • vertel ...
Kione Smits

Geschreven door Kione

Kione werkt als Content Manager voor Maandag®. Ze houdt zich bezig met de uitingen van Maandag®, zowel in tekst als in beeld. Online en offline.

lees meer over dit onderwerp: